Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Navigate Up
Sign In
Archaeology > Research > Pages > default
 

 About our Research

 
Description
This is where the 'about' text goes
 

 Project Descriptions

 
Logo Schatten van het Domplein
    Home         Partners         Projecten         Links         Nieuws         Contact  

 

Schatten van het Domplein

Reconstructing Roman and Early Medieval Utrecht: New Approaches


 

De Faculteiten der Geestes- en Geowetenschappen van de Universiteit Utrecht doen sinds 2008 gericht archeologisch, historisch en geowetenschappelijk onderzoek naar de geschiedenis van het Utrechtse Domplein en de wijdere omgeving. 

 

Binnen het project wordt op lokaal niveau nauw samengewerkt met Stichting Domplein 2013 en de afdeling Cultuurhistorie en Monumenten van de Gemeente Utrecht.

 

Het project wordt gefinancierd door de Universiteit Utrecht. Ook zijn fondsen beschikbaar gesteld door de Nederlandse Organisatie voor wetenschappelijk onderzoek (NWO) en de Gemeente Utrecht.  

 

De resultaten van het onderzoek worden gepubliceerd, gepresenteerd op symposia en via websites voor het publiek ontsloten. Zij worden gebruikt in het op de Romeinse tijd gerichte bezoekerscentrum in Leidsche Rijn (Gemeente Utrecht) en het bezoekerscentrum in het Utrechts Centrum voor de Kunsten op het Domplein (Stichting Domplein 2013). Het onderzoek wordt ook gebruikt bij het onderwijs van de Universiteit op het terrein van de archeologie.

 

 

 

Achtergronden Schatten van het Domplein

Andere onderzoeksprojecten

 

 

 

Archeologie

Logo Schatten van het Domplein
    Home            Partners            Projecten            Links            Nieuws            Contact  

 

Schatten van het Domplein


 

Achtergronden

 

Sinds 2005 is in Utrecht Stichting Domplein 2013 aan het werk, het initiatief zelf is ouder. Het doel is om de historische betekenis van het Domplein voor het publiek te ontsluiten. Men wil dit doen door de zeven tijdslagen die in de grond en huizen aanwezig zijn, zichtbaar te maken en te verbinden. Ook het meer tot leven brengen van het Domplein, zodat het een herkenbaarder deel van de stad wordt, behoort tot de doelstellingen.

 

De visie en aanpak van Stichting Domplein 2013 krijgen veel waardering en er zijn al diverse deelprojecten opgestart. Een belangrijk product is een bezoekerscentrum in het Utrechts Centrum voor de Kunsten, dat in de zomer van 2010 is geopend.

 

De Universiteit Utrecht levert sinds 2008 een bijdrage door de ontwikkeling van nieuwe archeologische, (bouw)historische en geowetenschappelijke kennis over Utrecht en de wijdere omgeving. Ook draagt de UU bij aan de ontsluiting van bestaande kennis. Dit gebeurt in een samenwerkingsverband tussen de Faculteiten der Geestes- en Geowetenchappen op het terrein van de archeologie. 

 

Terug

 

 

Archeologie

Voorlopig logo Minor Archeologie en Landschap
    Home      Cursussen      Kalender      Docenten      Contact      Nieuws  

 

Minor Archeologie

Faculteiten der Geo- en Geesteswetenschappen


 

De archeologie bestudeert de materiële overblijfselen van culturen uit het verleden en de aardkundige context van deze resten.

 

Belangrijke vragen in de archeologie zijn:

  • Door welke processen en onder welke omstandigheden zijn de archeologische resten in een bepaald gebied ontstaan?
  • Wat is de ouderdom van deze resten?
  • Wat vertellen deze overblijfselen ons over de voormalige omgang met het landschap?

De minor Archeologie biedt een introductie in de archeologie waarin deze en andere zaken aan bod komen.

 

Doelgroep

De doelgroep bestaat uit studenten uit majors in de Geowetenschappen, de (landschaps-)ecologie, de Geschiedenis en de Kunstgeschiedenis.

 

Voorkennis

Sommige modules veronderstellen specifieke voorkennis. Zie onder Cursussen. 

 

 

 

Archeologisch onzerzoek UU 

 

 

 

 

Archeologie

Voorlopig logo Archeologie en Utrecht
    Minor    Cursus Archeologie Home    Rooster    Docenten    Contact    Nieuws   

 

Cursus Inleiding in de Archeologie (voorheen 'cursus Archeologie & Utrecht')

Dept. Fysische Geografie, Faculteit der Geowetenschappen


 


Deze cursus biedt een introductie in de Archeologie, met nadruk op de manier waarop de Archeologie in Nederland is georganiseerd.

 

 

 

Tijdens de cursus wordt aandacht besteed aan de samenhang tussen boven- en ondergronds erfgoed. Er komen allerlei disciplines aan bod die bij de Archeologie worden gebruikt, zoals Fysische Geografie, Historische Geografie en Bouwhistorie.

De cursus is ontwikkeld voor onder andere studenten Geschiedenis, Kunstgeschiedenis, Sociale Geografie, Fysische Geografie en Aardwetenschappen. Het staat eenieder vrij zich in te schrijven. 

Aan het eind van de cursus heeft de student via colleges en excursies de volgende kennis verworven:

·         Basiskennis van de archeologische periodes en culturen, met de nadruk op Nederland.
·         Basiskennis van het ontstaan van het Nederlandse landschap, met nadruk op het rivierengebied.
·         Basiskennis van de voormalige menselijke omgang met het landschap.
·         Basiskennis van de organisatie van het Nederlands archeologisch bestel (actoren en  
         instrumenten).
·         Basiskennis van de ‘archeologische cyclus’.
·         Basiskennis van de archeologie als inter- en multidisciplinair onderzoeksveld, incl. de
         raakvlakken met historische - en fysische geografie, (kunst-)geschiedenis en bouwhistorie.

 

De cursus heeft de volgende opbouw:

Cursusonderdeel
Thema
Sub-thema
1.      Introductie in de archeologie
 
Geschiedenis van de archeologie
-
Archeologische tijdvakken en culturen
 
Het Nederlands archeologisch bestel
 
De archeologische praktijk
 
Landarcheologie: de archeologische cyclus; methoden & technieken
 
Maritieme archeologie: nationaal en internationaal perspectief
 
2.      Archeologie en Utrecht
 
Algemene geschiedenis van Utrecht
-
De Romeinse Tijd en Vroege Middeleeuwen
 
De Volle Middeleeuwen
 
Introductie stadskernarcheologie
 
Introductie bouwhistorie
 
De bouwgeschiedenis van het Domplein
 
3.      Archeologie en landschap
 
Fysische Geografie: het Utrechtse rivierenlandschap
Historische geografie: landgebruik en landschapsinrichting
 
Biogeologie: infrastructuur en lange-afstandsrelaties
 

 

 

 

 

 

Terug naar minor (cursussen)

 

 

 

 

 

Archeologie

Logo Schatten van het Domplein
    Home            Partners            Projecten            Links            Nieuws            Contact  

 

Schatten van het Domplein


 

Andere onderzoeksprojecten

 

Sinds 2012 wordt aan het departement Fysische Geografie van de Universiteit Utrecht, Faculteit der Geowetenschappen, een onderzoeksprogramma uitgevoerd naar de Laat Romeinse tijd en Vroege Middeleeuwen (financiering: NWO Geesteswetenschappen, 2012-2017). Dit interdisciplinare programma is getiteld The Dark Age of the Lowlands in an interdisciplinary light, en richt zich op de bewoningsgeschiedenis van de Lage Landen in een landschappelijke en klimatologische context. Het programma wordt uitgevoerd in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de RUG.


Tussen 2007 en 2012 was de Universiteit Utrecht verbonden aan het project Digital Collaboration for Cultural Dendrochronology (DCCD, NWO/GW Investeringen Middelgroot). Het doel was de digitalisering en internationale ontsluiting van dendrochronologische gegevens die verzameld zijn tijdens onderzoek van voormalige landschappen, archeologische sites en gebouwen. Dit project stond aan de basis van twee andere door NWO gefinancierde projecten: (a) Towards a European research and data network for cultural tree-ring studies (2010-2013) en The Iberian Heritage Project: filling in the blanks in European dendrochronology (2009-2011).

 

Terug

 


 

Archeologie

   Home        Partners        Links        Nieuws        Beeldarchief        Contact  

 

Thuis in een Utrechts castellum

Binnenbebouwing van de forten van het Domplein en de Hoge Woerd


 

'Thuis in een Utrechts castellum' richt zich op de digitalisering, analyse en ontsluiting van vroegere archeologische opgravingen van twee Romeinse forten in de gemeente Utrecht. Dit project wordt gesubsidieerd door NWO en staat onder regie van de Universiteit Utrecht (dept. Fysische Geografie, Faculteit der Geowetenschappen). Er wordt nauw samenwerkt met de Gemeente Utrecht, die het project financieel en facilitair ondersteunt.

 

Het project levert een bijdrage aan de kennis van de binnenbebouwing van beide forten en de bouwtechnieken die bij de bouw zijn toegepast. Daarnaast wordt nieuwe kennis ontwikkeld over de vroegste fase van het Romeinse verdedigingssysteem in dit gebied gedurende de laat-Romeinse tijd en over de transitie naar de vroegmiddeleeuwse bewoning van de stad Utrecht.

 

De resultaten van het onderzoek verschijnen in een rapport en worden ontsloten via publieks-presentaties (bezoekerscentra, websites) en symposia. Een synthese van het onderzoek wordt als artikel gepubliceerd. Alle gegevens worden beschikbaar gesteld aan het e-depot voor de Nederlandse archeologie (EDNA).

 

Lees verder

Over Odyssee

 

 

 

Archeologie

            Home                  Sponsors                  Links                   Contact               News   


  Wood use in the Early Middle Ages

Supply, processing and exchange of oak in the Low Countries between AD 600 and 900

(uitvoering: R.J. van Lanen en E. Jansma)


Dit project is mogelijk gemaakt door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Stichting RING/Nederlands Centrum voor Dendrochronologie en NWO Odysseeproject Vicus Famosus. Het maakte deel uit van onderzoeksprogramma Schatten van het Domplein van de Universiteit Utrecht. Projectleiding: Prof.dr. E. Jansma. Doorlooptijd: 1 maart 2011 - 31 april 2012.

 

Dit project richtte zich op onderzoek van waterputten en andere houtresten uit het Vroeg Middeleeuwse handelscentrum Dorestad (Wijk bij Duurstede), in relatie tot hout uit andere Vroegmiddeleeuwse nederzettingen in Nederland. Het project moest leiden tot een beter beeld van de bosontginning en handelsstromen in deze periode. Ook moest het project leiden tot nieuwe dateringen van al opgegraven archeologische resten uit Wijk bij Duurstede. Daarmee wilden we ook dateringen van Utrechts vondstmateriaal uit de Vroege Middeleeuwen verbeteren.

 


 

Achtergronden

 

Er is al veel onderzoek gedaan naar de archeologische resten van Dorestad. Maar we kunnen het houtonderzoek nog sterk verbeteren. Bij de eerste opgravingen van deze vindplaats gooide men namelijk veel hout weg, omdat dit hout onbruikbaar zou zijn voor dendrochronologie. Deze houding is heel begrijpelijk. In de jaren ’70 van de vorige eeuw werd in Nederland nog geen jaarringonderzoek gedaan. Er waren dus nog geen Nederlandse referentiekalenders ontwikkeld en in Nederland gegroeid hout was op dat moment eenvoudigweg niet dateerbaar. Voor zover hout uit Dorestad (duigen van waterputten) wel dendrochronologisch werd onderzocht, gebeurde dit aan buitenlandse instellingen. Maar dit onderzochte materiaal is niet behouden en de dendrochronologische gegevens zijn vanuit Nederland ontoegankelijk. Daarmee is het onmogelijk geworden deze oudere gegevens te koppelen aan recenter onderzoek van hout uit Dorestad, door Stichting RING en studenten van de Universiteit Utrecht (2009-2011).

 

In project ‘Wood use in the Early Middle Ages’ hebben we geinventariseerd welke houtresten uit de oudere opgravingen nog bewaard zijn en geschikt zijn voor dendrochronologie. Voor zover mogelijk hebben we bij buitenlandse instellingen oude materialen, meetreeksen en bijbehorende documentatie opgevraagd. De resultaten van de inventarisatie zijn in een rapport verschenen. In samenspraak met deelnemers van NWO Odysseeproject Vicus Famosus hebben we dendrochronologisch onderzoek gedaan van een selecte van het nog bewaarde hout. De dendrochronologische gegevens (ouderdom en herkomst) zijn geanalyseerd in samenhang met dendrochronologische gegevens uit andere Vroegmiddeleeuwse vindplaatsen. De resultaten zijn inmiddels gepubliceerd (Jansma & Van Lanen 2016). 


De resultaten van het onderzoek zijn beschikbaar gesteld aan het e-depot voor dendrochronologie, het DCCD, onder projectnummers P:2011501, P:2012501 en P:2015503.

 


 

 

Last updated 11/04/2011

Wood Use in the Early Middle Ages

 

 Error

 
Web Part Error: Unknown server tag. Correlation ID: 5c00369e-e083-c025-ac9b-77b13576745d.
 
 
 

 Conferences

 
  
  
  
There are no items to show in this view of the "Conferences" list.
 

 Seminars

 
  
  
There are no items to show in this view of the "Seminar Program" list.